Strese bağlı terleme neden daha kötü kokuludur ve nasıl baş ederiz?

Strese bağlı terleme nedir?
Strese bağlı terleme anksiyete, ağrı ve stres durumunda ortaya çıkan terlemedir. En yoğun olarak koltuk altlarında ortaya çıkarken, el, ayak ve tüm cilt yüzeyinde de olabilir.
Bu tür terleme organizmanı “savaş ya da kaç” yanıtı olarak adrenalin deşarjı ile ortaya çıkar ve apokrin ter bezlerini uyarır. Strese bağlı terleme etraftakiler tarafından hissedilecek kadar kötü kokulu olabilmektedir.
Stres terlemesinin belirtileri nelerdir?
Giysilerde koltuk altlarında lekelenme ve kötü kokuya yol açan, el ve ayaklarda ıslaklık, sırttan aşağı doğru akan ve yüzde başlayan yoğun terleme organizmanın strese yanıtı sonrası oluşan terlemedir.
Vücudumuzda kaç çeşit ter bezi bulunur?

1. Ekrin bezler:Tüm ciltte en yüksek oranda bulunan ter benleridir. Tuzlu su salgılarken aynı zamanda vücudun ısı regülasyonunu yaparlar. Isı ve duygusal değişimlerle uyarılarak ter salgısını başlatırlar. 

1. Apokrin bezler: Koltuk altı, meme, kasıklar, saçlı deri ve yüzde yerleşim gösterirken kokulu ter salgılarlar. Yağdan zengin salgıları cilt yüzeyindeki bakteriler tarafından yıkıma uğradığında vücut kokusunu oluşturur. Stresle uyarılır ve ne kadar yüksek stres düzeyi varsa o kadar fazla salgılanır.

Strese bağlı oluşan kokulu terleme deodorantlar, spreyler ile baskılanamaz. Oluşan kokunun sebebi bakterilerin apokrin bezlerden salgılanan lipid içerikli teri parçalamasıdır. Dolayısıyla bakteri 🦠 çoğalmasını engellemek ilk adım olmalıdır. 
Neler yapılabilir?

• Stafilokoklar  koltuk altlarında en yoğun bulunan bakterilerdir. Bunun yanında %20 oranında Corynebacterium bulunur.

Düzenli banyo yapılmadığında cilt PH düzeyi asidik olan 5,5 değerinden daha yukarı çıkar. Bu durum aşırı bakteri çoğalmasına ve kokuya neden olur.
Burada önemli olan PH düzeyinin asidik kalmasıdır. Bunun için duş sonrası glikolik asid içeren %15 ilk vücut losyonları kullanılabilir. Glikolik asid tıraş sonrası yanm hissine yol açacağından hassas ciltlerde dikkatli kullanılmalıdır.

Bakteri çoğalmasını direkt olarak azaltan PH dengeli temizleyiciler kullanmalıdır.

%2 phyrition ve çinko içerikli vücut yıkama jelleri ve çay ağacı yağı içeren yıkama jelleri bakteri çoğalmasını azaltarak kokuyu önler.

• Koltukaltı kıllarını epilasyon yöntemleri ile almak kokuyu azaltacaktır.

• Antiperspirant deodorantlar kullanılabilir 

Alüminyum tuzları içeren bu deodorantlar deri yüzeyine açılan ekrin ter bezlerini geçici olarak tıkarlar. Ancak apokrin ter bezleri kıl köküne açıldığı için kokuya etkileri olmaz. Kullanılacaksa tercih edeceğiniz içerikler: aluminum chloride, aluminum chlorohydrate, aluminum zirconium trichlorohydrex glycine, ve aluminum zirconium , calcium chloride içeren octachlorohydrex glycine.

• Stres yönetimi strese bağlı terlemenin azaltılmasında önemlidir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?
Eğer yukarıda belirtilen önlemleri almanıza rağmen kokulu terleme şikayetiniz azalmıyorsa, inceleme ve tedavi yönünden doktora başvurmalısınız. Bazı enfeksiyonlar, bazı kanserler, hormonal bozukluklar ve ilaçlar açısından araştırma gerekebilir.
Altta yatan herhangi bir hastalık yoksa botoks enjeksiyonları bu konuda en büyük yardımcımız. Tüm vücut terlemelerinde terlemeyi azaltan oral yolla kullanılan ilaçlar da önerilebilmektedir.
Özetle:

1. Koltuk altlarını günlük %2 phyrition ya da çay ağacı yağı içeren temizleme jeli ile yıka

1. Koltukaltı kıllarını mutlaka tıraş, trimmer yöntemleri ile düzenli olarak temizle, ya da lazer epilasyon yöntemi ile kalıcı olarak ortadan kaldır.

1. Banyo sonrası % 15 glikolik asid losyon kullan

1. Aşırı terlemen varsa inceleme ve botox enjeksiyonu için doktoruna başvur

Strese bağlı koltukaltı kokulu terlemen varsa bilgi için Whatsup hattımıza mesaj atabilirsin 

https://drgulyildirim.com/iletisim/

Referanslar:
1. Harker M: Psychological Sweating: A Systematic Review Focused on Aetiology and Cutaneous Response. Skin Pharmacol Physiol 2013;26:92-100. doi: 10.1159/000346930
2. Schote AB, Dietrich K, Linden AE, Dzionsko I, Molano Moreno LLA, Winnikes U, Zimmer P, Domes G, Meyer J. Real sweating in a virtual stress environment: Investigation of the stress reactivity in people with primary focal hyperhidrosis. PLoS One. 2022 Aug 2;17(8):e0272247. doi: 10.1371/journal.pone.0272247. PMID: 35917298; PMCID: PMC9345359.
3. Ribeiro Santos Morard M, Betanho Martins R, Lopes Ribeiro AC, Guimarães Rocha Lima P, Dos Santos Carvalho B, Junior JCBS. Primary hyperhidrosis prevalence and characteristics among medical students in Rio de Janeiro. PLoS One. 2019 Sep 13;14(9):e0220664. doi: 10.1371/journal.pone.0220664. PMID: 31518360; PMCID: PMC6744157.
4. Kisielnicka A, Szczerkowska-Dobosz A, Purzycka-Bohdan D, Nowicki RJ. Hyperhidrosis: disease aetiology, classification and management in the light of modern treatment modalities. Postepy Dermatol Alergol. 2022 Apr;39(2):251-257. doi: 10.5114/ada.2022.115887. Epub 2022 May 9. PMID: 35645673; PMCID: PMC9131949.
5. Worthen M, Cash E. Stress Management. 2022 Aug 22. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan–. PMID: 30020672.
6. Ratanasiripong P, Kaewboonchoo O, Ratanasiripong N, Hanklang S, Chumchai P. Biofeedback Intervention for Stress, Anxiety, and Depression among Graduate Students in Public Health Nursing. Nurs Res Pract. 2015;2015:160746. doi: 10.1155/2015/160746. Epub 2015 Apr 14. PMID: 25954515; PMCID: PMC4411437.
7. Baker LB. Physiology of sweat gland function: The roles of sweating and sweat composition in human health. Temperature (Austin). 2019 Jul 17;6(3):211-259. doi: 10.1080/23328940.2019.1632145. PMID: 31608304; PMCID: PMC6773238.
8. de Groot JHB, Kirk PA, Gottfried JA. Encoding fear intensity in human sweat. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2020 Jun 8;375(1800):20190271. doi: 10.1098/rstb.2019.0271. Epub 2020 Apr 20. PMID: 32306883; PMCID: PMC7209933.
9. Natsch A, Derrer S, Flachsmann F, Schmid J. A broad diversity of volatile carboxylic acids, released by a bacterial aminoacylase from axilla secretions, as candidate molecules for the determination of human-body odor type. Chem Biodivers. 2006 Jan;3(1):1-20. doi: 10.1002/cbdv.200690015. PMID: 17193210.
10. Gomes N, Silva F, Semin GR. The lasting smell of emotions: The effects of reutilizing fear sweat samples. Behav Res Methods. 2020 Dec;52(6):2438-2451. doi: 10.3758/s13428-020-01412-5. PMID: 32441035; PMCID: PMC7725754.
11. de Groot JH, Semin GR, Smeets MA. I can see, hear, and smell your fear: comparing olfactory and audiovisual media in fear communication. J Exp Psychol Gen. 2014 Apr;143(2):825-34. doi: 10.1037/a0033731. Epub 2013 Jul 15. PMID: 23855495.
12. Cecchetto C, Lancini E, Bueti D, Rumiati RI, Parma V. Body odors (even when masked) make you more emotional: behavioral and neural insights. Sci Rep. 2019 Apr 2;9(1):5489. doi: 10.1038/s41598-019-41937-0. PMID: 30940875; PMCID: PMC6445102.
13. Harker M. Psychological sweating: a systematic review focused on aetiology and cutaneous response. Skin Pharmacol Physiol. 2013;26(2):92-100. doi: 10.1159/000346930. Epub 2013 Feb 20. PMID: 23428634.
14. Li P, Chen S, Li P, Xu D, Tang X, Liao J, Xie H, Li G, Kuang Y, Su J, Tang S, Zhou J. Treatment of Axillary Osmidrosis by Rebalancing Skin Microecology With Lactobacillus bulgaricus. Front Microbiol. 2022 Apr 14;13:821696. doi: 10.3389/fmicb.2022.821696. PMID: 35495721; PMCID: PMC9048734.
15. Du H, Ding S, Gao L, Zeng J, Lu J. Microecological investigation and comparison of two clinical methods to evaluate axillary osmidrosis. Mol Med Rep. 2020 Nov;22(5):4207-4212. doi: 10.3892/mmr.2020.11528. Epub 2020 Sep 21. PMID: 33000232; PMCID: PMC7533492